8. Giza Baliabideen area (3. ebaluazioa)   

8.1. Liburuko 178-192.

8.2. Nola antolatzen du enpresa txiki batek langileen kudeaketa?

Erantzuna

Enpresa txikietan ez dago giza baliabideen sail bat.

- Langileen zuzendaritza estrategikoa Zuzendari nagusiak egiten du.

- Administrazio saila arduratzen da nominekin, kontratuekin, gaixotasun bajekin… zerikusia duen guztiaz.

- Langileen hautaketaz eta prestakuntzaz dagokion saila arduratzen da edo bestela hautaketa enpresa bat kontratatzen da.

 

8.3. Zer da Curriculum vitae bat?

Erantzuna

Pertsona baten prestakuntza akademiko eta esperientzia profesionalaren zerrenda zehatza adierazten duen latindar esaera da. Lan bila joatean entregatu behar da.

 

8.4. Josune Álvarez 20 urteko gazte bat da. Batxilergoa amaitu ondoren Administrazio eta Finantzetako Goi Mailako Prestakuntza Ziklo bat egitea erabaki zuen. Ikasketak amaitu eta enpresa batek hautatu du. Zein prestakuntza kontratua proposatu diezaiokete?

Erantzuna

Josunek Goi Mailako Lanbide Heziketako titulua du; beraz, enpresak praktikaldiko kontratua egin diezaioke egindako ikasketen mailako praktikaldi bat egiteko eta honela bere ezagutzak aplikatu eta perfekzionatu ditzake. Nolanahi ere, kontratu honek ezin izango du bi urte baino gehiago iraun. Epe hau pasa ondoren Josunek titulazio ezberdinarekin egin ahal izango luke soilik beste praktikaldiko kontratu bat.

 

8.5. Zer da nomina bat?

Erantzuna

Langileari ematen zaion soldaten ordainketa justifikatzeko ematen den agiria.

 

8.6. Zer da soldata?

Erantzuna

Besteren kontura lan egiten duen langile batek jasotzen duen ordainketa.

 

8.7. Zer da lanbideen gutxieneko soldata (lgs)?

Erantzuna

Gobernuak, LANEren (Lanaren Nazioarteko Erakundearen) 117. konbenioari jarraituz, besteren kontura lan egiten duten langileen oinarrizko ordainsari gisa ezartzen duen soldata da, LELeko (Langileen Estatutuaren Legeko) 27.1 artikuluak ezartzen duena aplikatuz. Langileek ezingo dute hau baino ordainsari baxuagorik jaso. 2003. urtean zera izan zen: 451,2€/hilean 14 ordainketetan banatua.

 

8.8. Zabaleta enpresak Naiara Sesma kontratatu du. Kontratuan 1.200€-ko ordainsaria ezartzen da urtebeterako 14 ordainketetan. Harrituta, lehenengo hilabetea bukatzen denean, Naiarak soldata gisa 960€ jasotzen ditu banku transferentzia bidez. Akatsen bat izan ote da transferentzia hori egiterakoan?

Erantzuna

Ez, ez da akatsik izan. 1 200 € Landerren soldata gordina da, baina enpresak ez dio dena eskura emango, PFEZ eta Gizarte Segurantza ere berak ordaindu behar baititu. Naiarak jaso duena soldata garbia da eta hau soldata gordina ken kenkariak eginda lortzen da.

 

8.9. Zer da soldata garbia?

Erantzuna

Likidoa. Eskura jasotzen den soldataren zatia. Soldata gordina – Kenkariak

 

8.10. Zer da Gizarte Segurantzako kotizazio oinarria?

Erantzuna

Langileak jasotzen duen soldataren arabera ezarritako kopurua da. Jasotzen duen soldata horri kotizazio tasak aplikatzen zaizkio eta horrela Gizarte Segurantzari ordaindu behar dion kuota lortzen da.

 

8.11. Etxebizkaia Sozietate Kooperatiboak langileentzako prestakuntza ikastaro bat antolatu du bi egunez lan orduetan eta horretarako bi espezialista kontratatu ditu. Zein da prestakuntzak Etxebizkaia suposatuko dion kostua?

Erantzuna

Espezialistei ordaindu beharrekoa + beharrezko materialen kostua + ikastaroa antolatzeko behar izan dituen beste gastuak + langileen soldatak + ikastaroan aritzeagatik ekoiztu ez dutenaren kostua (kontuan izan ordaindu egin behar zaiela eta ez dutela ezer ekoizten!) + …

 

8.12. Valmarriotz Sozietate Anonimoak 1.200 langile ditu. Zenbat kideko batzordea dagokio?

Erantzuna

1.000 langileko enpresa bat balitz → 21 batzordekide

Beste 200 horiek 1.000ren frakzioa direnez, +2 egin behar dugu. Beraz, 21 +2 = 23 kide

OHARRA: 186. or. begiratu

 

8.13. Zeri deritzo Negoziazio Kolektiboa?

Erantzuna

Enpresa edo enpresa talde batean egin beharreko jardueren inguruko baldintza, langile eta enpresarien arteko akordio bat lortzeko prozesua da.

 

8.14. Zer da gatazka kolektiboa?

Erantzuna

Enpresa eta langileak lan harremanaren alderdiren batean adostasunik lortzen ez dutenean gertatzen da.

 

8.15. Itxiera Patronala.

Erantzuna

Enpresarioak lantokia itxi egiten du, greba edo beste lan irregularitateren bat gertatu dela-eta. Honako arrazoiren bat izan daiteke:

·        Indarkeria pertsonen aurka edo ondare fisikoetan kalte larriak jasateko arrisku nabarmena

·        Lantokia legez kanpo okupatzea edo hori gertatzeko benetako arriskua.

·        Langileak lanik ez egitea edo beste edozein irregularitate, produkzio prozesu normala nabarmenki oztopatuko dutenak.

·        …

 

8.16. Zer gertatzen da eraikuntzako langile bat obran ari denean kaskorik gabe?

Erantzuna

Lan segurtasunari buruzko legeria ez duela betetzen. Enpresak horrelakorik ez dadin gerta ahalegindu behar du. 

 

8.17. Zer da Lan arriskuen prebentzioaren helburua?

 Erantzuna

Lan baldintzak hobetzea, langileen osasun eta segurtasun maila handitzeko.